«Θέλω να μιλήσω για τον άγιο Bασίλειο»ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ

Ένα «διαφορετικό» κείμενο για τον Μέγα Βασίλειο από τον  Φώτη Κόντογλου

Έχει γραφεί και υποστηριχθεί από πολλούς ότι κανείς άλλος νεοέλληνας συγγραφέας δεν προσέγγισε σε τέτοιο βαθμό τα προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου, όπως ο Φώτης Κόντογλου.  Ίσως γιατί είναι από τους λίγους που «πάτησαν» γερά πάνω στην παράδοση του τόπου και συνδέθηκαν στενά με τις ρίζες του.  Στο κείμενο που ακολουθεί ο Κόντογλου παίρνει αφορμή από το γεγονός ότι κάποιοι θεολόγοι ορθόδοξοι, επηρεασμένοι όμως από τη θεολογία της Δύσης υπερτονίζουν την κατά κόσμον σοφία του Μεγάλου Βασιλείου, παραθεωρώντας έτσι την αγιότητα του βίου του, για να καταλήξει: «Εμείς κάναμε έναν Χριστιανισμό βολικό και ανθρώπινο». Όμως αυτός είναι παραμορφωμένος Χριστιανισμός.

Συνέχεια ανάγνωσης «Θέλω να μιλήσω για τον άγιο Bασίλειο»ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ

Ο Μέγας Βασίλειος ως παιδαγωγός

Εισήγησις γενομένη την 16ην Οκτωβρίου 1979 εις το επί τη 1600ή επετείω από του θανάτου του Μεγάλου Βασιλείου συγκληθέν εν Αθήναις Διορθόδοξον θεολογικόν Συνέδριον.

Εις τον Επιτάφιον αυτού εις τον Μέγαν Βασίλειον μεταξύ των άλλων χαρακτηρισμών τους οποίους αποδίδει εις αυτόν ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος είναι και το “παιδαγωγός της νεότητος”(1). Και εξ όσων εις άλλο σημείον του Επιταφίου του αναφέρει συνάγεται, ότι χρησιμοποιεί τον όρoν όχι μόνον υπό την έννοιαν της χριστιανικής παιδαγωγίας, αλλά και της θύραθεν, την οποίαν “πολλοί των Χριστιανών διαπτύουσι ως επίβουλον και σφαλεράν και Θεού πόρρω βάλλουσαν, κακώς ειδότες”(2).

Και όντως ο τίτλος του “παιδαγωγού” περισσότερον των δύο άλλων Καππαδοκών προσιδιάζει εις τον Βασίλειον. Όχι διότι οι άλλοι δεν είχον φοιτήσει εις ανωτέρας σχολάς, και δεν είχον διδαχθεί τας βασικάς παιδαγωγικάς αρχάς. Το υπό του υμνογράφου του Βασιλείου αναγραφόμενον

“Παιδείας γεγονώς απάσης έμπλεως/ου μόνον της κάτω και πατουμένης /πολλώ δε μάλλον της κρείττονος” (κανών, ωδή γ’) θα ηδύνατο κάλλιστα να αποδοθή και εις τους ετέρους δύο Καππαδόκας. Ο Μέγας Βασίλειος υπήρξε παιδαγωγός διότι ήτο πρακτικώτερος των δύο άλλων. Και οι τρεις υπήρξαν μεγάλοι θεολόγοι, oι δύο άλλοι όμως ήσαν περισσότερον θεωρητικοί. Ας μη λησμονώμεν ότι ο Βασίλειος ουδέποτε έγραψε προς ικανοποίησιν προσωπικής ανάγκης. Ήτο κατ’ εξοχήν ο ποιμήν και πάντοτε απέβλεπε εις την οικοδομήν του ποιμνίου του. Δεν είναι δε τυχαίον το γεγονός ότι τας ομιλίας του ήρχοντο να ακούσουν και αυτοί oι τεχνίται και χειρόναχτες, οπως ο ίδιος παρατηρεί προκειμένου περί των ομιλιών του εις την Εξαήμερον(3).

Εάν θα ηθέλομεν να ομιλήσωμεν περί του Μ.Βασιλείου ως παιδαγωγού υπό την ευρείαν έννοιαν θα έπρεπε να περιλάβωμεν την καθόλου δραστηριότητα αυτού ιδία δε την κηρυκτικήν. Τούτο όμως είναι αδύνατον εις τα στενά όρια της παρούσης συντόμου ομιλίας. Διά τούτο θα ομιλήσωμεν περί του Μ.Βασιλείου κυρίως ως παιδαγωγού υπό την ειδικήν έννοιαν, δηλ. ως διδασκάλου των παίδων, δεδομένου μάλιστα οτι το τρέχον έτος είναι διεθνώς αφιερωμένον εις το παιδι.

Συνέχεια ανάγνωσης Ο Μέγας Βασίλειος ως παιδαγωγός

Εορτάζοντες την 2αν του μηνός Ιανουαρίου



  • Ο ΑΓΙΟΣ ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΣ Πάπας Ρώμης

  • Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΑΓΕΝΗΣ ιερομάρτυρας

  • Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΠΕΜΠΤΟΣ

  • Η ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΟΤΗ μητέρα των Αγ. Αναργύρων

  • Ο ΟΣΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ ο κωφός

  • Ο ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ μάρτυρας εξ Άγκυρας

  • Ο ΑΓΙΟΣ ΣΕΡΓΙΟΣ

  • Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΠΙΣΤΟΣ

  • Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ο Α’ Αρχιεπίσκοπος Κων/πολης

  • Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ή Ζώρζης ή Γκιουρτζής ο Ίβηρ

  • Ο ΟΣΙΟΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ του Σάρωφ

  • Ο ΟΣΙΟΣ ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΣ Ρώσος της Λαύρας του Κιέβου

Αναλυτικά

Συνέχεια ανάγνωσης Εορτάζοντες την 2αν του μηνός Ιανουαρίου

Εορτάζοντες την 1ην του μηνός Ιανουαρίου

Η ΠΕΡΙΤΟΜΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΟΤΟΣ

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ επίσκοπος Ναζιανζού πατέρας του αγίου Γρηγορίου θεολόγου

Ο ΟΣΙΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ηγούμενος Τριγλίας

Ο ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ο Πελοποννήσιος

Αναλυτικά

Συνέχεια ανάγνωσης Εορτάζοντες την 1ην του μηνός Ιανουαρίου